Diabetes en Ayurveda
De Ayurvedische geneeskunde onderscheidt net zoals de westerse geneeskunde diabetes ook in twee vormen, namelijk Prameha (diabetes insipidus) en Madhumeha (diabetes mellitus). Diabetes insipidus wordt gekenmerkt door de volgende symptomen: veel drinken, veel plassen en een slechte werking van de nieren. Het typische van diabetes insipidus is dat er nauwelijks suiker gevonden wordt in de urine. Bij diabetes mellitus heb je een verstoorde insulinehuishouding, met als kenmerkende symptomen hyperglycemie (verhoogd suikerspiegel in het bloed) en glucosurie (verhoogd suikergehalte in de urine). Verder heb je nog andere vormen van diabetes, zoals ouderdomsdiabetes en juveniele diabetes. Juveniele diabetes komt bij jongeren voor tussen de 15 en 24 jaar. Ouderdomsdiabetes is een lichte vorm van diabetes die bij bejaarden voorkomt.

Madhumeha
In dit artikel zal ik mij wijden aan Madhumeha (diabetes mellitus), de meest voorkomende vorm. Vertaald vanuit de Ayurveda wordt diabetes de 'stille moordenaar, een onbekende vijand, een langzame vernietiger' genoemd. De tragedie ligt in het per ongeluk ontdekken van deze ziekte. Er zijn nauwelijks patiënten die naar een arts gaan met de vraag: 'Dokter, kunt u mij onderzoeken op suiker?'



Enkele veel voorkomende symptomen van Diabetes Mellitus:

• Veel plassen, vooral ’s nachts
• Erge honger, te veel en te vaak eten met korte intervallen
• Dorst, met frequent grote hoeveelheden water drinken.
• Kortademigheid en vermoeidheid, zelfs bij de minste inspanning
• Pijn in de schedel, droge mond, ontsteking van het mondslijmvlies
• Droge, ruwe huid met erge jeuk, vooral op en rond de genitaliën (geslachtsdelen) en heupen.
• Algemene malaise, verminderde weerstand
• Geleidelijk gewichtsverlies
• Neuropathie (aandoening van het zenuwstelsel), verminderde kracht van de zenuwen
• Zwak gezichtsvermogen, vlekken voor de ogen, netvliesproblemen.
• Pijn over het hele lichaam, vooral in de benen.
• Slecht helende wonden
• Libidoverlies (afname seksuele behoefte)
• Phimosis (te strakke voorhuid van de penis)
• Ontstekingen van de tenen en gangreen (wegvretende verzwering)
• Diabetescoma

Enkele oorzaken van Diabetes:

• Overmatige consumptie van koolhydraten en elke vorm van suiker.
• Erfelijkheid (kinderen van diabetici hebben een hoog risico om diabetes te krijgen)
• Obesitas (overgewicht, vetzucht)
• Onvoldoende afgifte van insuline
• Overmatige consumptie van alcohol
• Zittend leven
• Gebrek aan beweging en lichamelijke activiteit
• Verstoorde spijsvertering
• Stress, zorgen, angsten, schrik
• Haastig leven
• Overmatige seks

Psychologisch:
Psychologisch is diabetes een ziekte van verlangen, dorst en een tekort aan tevredenheid in het leven.

Vata – Pitta – Kapha

Ayurveda verdeelt ziektes volgens de tridoshas. Deze tridoshas zijn al uitvoerig door mij beschreven in vorige artikelen.

Kapha : diabetes is primair een kaphaziekte. Kapha (slijm) hoopt zich op in de maag door een slecht functioneren van de pancreas (alvleesklier). Deze opgehoopte kapha verklaart de troebelheid van de urine bij diabetici.

Vata: Langdurige diabetes mellitus veroorzaakt veel dorst en afname van gezond weefsel, waardoor diabetes uiteindelijk een vataziekte wordt. Vata hoopt zich op in de dikke darm en verplaatst zich naar de pancreas en verstoort zo verder de functie ervan. Een van de eigenschappen van vata is 'droog', dit verklaart waarom te veel vata de pancreas kan uitdrogen, waardoor er geen insuline meer geproduceerd wordt. Daarom is het de eerste vereiste van een Ayurvedisch arts om de verstoorde dosha, in dit geval vata, in balans te brengen.

Pitta: ook pitta kan diabetes veroorzaken, ook de jeugddiabetes (juveniele diabetes). Pitta hoopt zich op in de dunne darm, waarna het zich verplaatst naar de lever en de alvleesklier. Pitta is, zoals bekend, vuur en verbrandt zo de functies van de alvleesklier en de lever. Dit is ook de reden dat ik bij elke diabetespatiënt ook de lever behandel met Ayurvedische kruiden.



Agni en Ama:

Agni betekent letterlijk vuur. In medische (Ayurvedische) termen spreekt men van enzymen. Agni in de vorm van insuline zet suiker normaal om in energie. Bij diabetes is deze agni (insuline) van de pancreas niet meer aanwezig. Diabetespatiënten lijden aan een overmaat van ama. Ama heb ik al eerder uitvoerig beschreven. Kort gezegd is ama onverteerde voedingsresten (slakken) als gevolg van een laag agni (vuur). Door een laag agni ontstaat er een overmaat van ziekmakende ama of slakken.

Diabetes kan in de Ayurveda kortweg worden samengevat als: veel ama, een laag agni en een verstoorde dosha (vata, pitta of kapha).

Ikzelf toon het teveel aan ama en een te laag agni aan de patiënt door middel van de Levend Bloed-Analyse. Deze test is ook uitvoerig eerder beschreven.



Enkele Ayurvedische middelen die gebruikt worden bij diabetes:

Karela, Neem, Bilva, Jamun, Shilajit, Methi (fenegriekzaad), Haldipoeder (geelwortelpoeder), Dakhni mirch, Amalaki churna, Meshashringi oftewel Gurmar (Gymnema sylvestre). etc.



Sushrut

Sushrut, een van de grootste Ayurvedische geleerden aller tijden, heeft Gurmar (Gymnema sylvestre) de eigenschap toegekend van 'vernietiger van de smaak van suiker'. Gur-mar betekent letterlijk: suikervernietiger.

Het mag duidelijk zijn dat Gurmar in de Ayurveda het hoofdbestanddeel is van de meeste kruidenpreparaten tegen diabetes. Ik schrijf zelf o.a. het Ayurvedisch middel Ayu-Gluco voor bij diabetici. Hierin zit o.a. Gurmar in. Gymnema sylvestre is van alle Ayurvedische middelen het meest wetenschappelijk onderzocht. Het wordt in de Ayurveda niet alleen toegepast om de suikerspiegel in het bloed te normaliseren, maar ook de hang naar suiker te beheersen. Omdat Gymnema sylvestre de suikerspiegel normaliseert, wordt het ook ingezet bij hypoglycemie (te lage suikerspiegel).

Deze middelen worden per geval in combinatie met elkaar voorgeschreven, afhankelijk van de ernst van de patiënt. Raadpleeg daarom een Ayurvedisch arts.



Enkele huisremedies:
Neem 1-3 gram geelwortelpoeder driemaal daags met warm water of Aloë Vera-sap.
Neem elke ochtend een theelepel fenegriekzaad met warm water op een lege maag.



Voeding in het kort:

• Elimineer alle suikerhoudende producten en koolhydraten, zoals tarwe, rijst, aardappelen, suiker, rietsuiker, zoete vruchten.
• Wees matig met vetten. Gebruik liever ghee (geklaarde boter). Eet veel groene groenten, soja, alle plantaardige eiwitten.
• Omdat de voeding te uitgebreid is, kan ik hier niet verder op de voeding ingaan.

Vlees:
In Ayurveda is het bij diabetes een ijzeren wet om je te onthouden van enkele dierlijke eiwitten, zoals vlees, vis, eieren, koeienmelk en koeienkaas. Wel zijn toegestaan geitenmelk, geitenkaas, schapenmelk, schapenkaas, buffelmelk en buffelkaas (mozzarella).

Mag honing?
Hoewel suiker in het algemeen vermeden moet worden, is het gebruik van onverhitte zuivere ecologische honing toegestaan.

Yoga:
Elke vorm van yoga is goed. Zoek een bonafide yogaschool. Er zijn bepaalde yoga-asana’s (houdingen) die goed zijn bij diabetes. Bespreek dit met jouw leraar.

Bewegen:
Maak elke ochtend en avond een wandeling van 30 minuten.

Slapen:
Zorg dat je op tijd naar bed gaat. Voor de nachtrust vallen de beste uren van 22.00 uur tot 02.00 uur. In deze tijd worden alle hormonen, rode bloedlichaampjes, witte bloedlichaampjes, anti-stresshormoon (melatonine), het geluks- of blijhormoon (serotonine), het verjongingshormoon (groeihormoon), etc. optimaal aangemaakt.

Edelstenen:
Bij edelstenentherapie worden de Jupiterstenen zoals gele saffier of gele topaas toegepast om het suikermetabolisme te reguleren en bescherming van het leven. Deze stenen moeten gedragen geworden in een gouden ring aan de wijsvinger van de rechterhand.

Behandeling:
Afhankelijk van de constitutie, de hoeveelheid agni, aanwezigheid van ama, de dosha die uit evenwicht is, de levensgewoonten en de voeding van de patiënt wordt er door een Ayurvedisch arts een persoonlijk stappenplan gemaakt. Belangrijk is om de agni te verhogen, het lichaam te ontdoen van ama (slakken), de dosha (vata, pitta of kapha) in balans te brengen. De voeding wordt uitvoerig behandeld en er worden ayurvedische kruiden voorgeschreven, waarbij de lever ook meebehandeld moet worden. Leefgewoonten worden bijgestuurd. Het ontgiften van het lichaam wordt gedaan door middel van Ayurvedische kruiden en hogedarmspoelingen (colonhydrotherapie). Ikzelf doe standaard de Levend Bloed-Analyse en meet ook steeds de suikerspiegel van de patiënt.

Etienne Bhagwan Premdani, Ayurvedisch geneesheer